Identitetbyggjing er språk, kultur, estetiske kulturretningar, arkitektur og mykje anna. Desse omgrepa skapar mellommenneskeleg forståing, kreativitet, sosiale ferdighetar, danning, og er essensielle i utviklinga både for individ og samfunn. Mange ser at kunst og kultur er noko som ein nyttar til hygge og hobby, men som elles ikkje er særleg viktig. Kan dette ha samanheng med skulen sin prioritering av viktig ikkje viktig med kunst og kultur? Kulturforbundet meiner at kunst er viktig for å styrka elevane si evne til læring. Deltaking i kunst og kulturfag gjer ein skilnad i læreprosessane og med det verka inn på eksamensresultata.
Ein kultursekretær kunne vore sentral i arbeid med å laga samarbeidsmodellar mellom kultur og skulesektor lokalt. Det er kommunane som skal vera den viktigaste bidragsytar til utvikling av lokalt kulturliv. Det er viktig å sjå samanhengen mellom skulen som arena for kunst og kultur, men samstundes ei kjerne for kulturaktivitet i fritida. Kulturskulen har – på relativt kort tid – synt at elevar har fått kjennskap til og utvikla dugleik på fleire område. Estetiske fag lyt ha sin plass i skulen, slik at fag som: Musikk, formgjeving, drama, foto/film og skapande skriving stillast likt. Den kommunale kulturadministrasjonen – om ein kan seie at Gjerstad har noko slikt – må vera sentral i koordineringa lokalt og i det politiske for dette arbeidet.
Tidlegare tok eg opp dette med det helsebringande aspektet ved den estetiske kulturen, på bakgrunn av ein dansk studie. Jens Jakob Aasbø i sitt innlegg på førre kommunestyremøte den 20 oktober, snakka og om kor viktig dette var: «Dette er positivt for folkehelsa». I Danmark er det forska på dette: «Kunst og kultur, utført av ikkje-profesjonelle, er på mange måtar ei oversett og viktig ressurs i det danske samfunnet.» skriv ei av forfattarane av boka: «Amateur kultur», Denne boka er eit resultat av eit samarbeid mellom organisasjonane AKKS – amatørmusikarar ‘Arts and Cultural Konsultasjon og DATS – The National Association of Dramatic Company. Denne forfattaren – peikar på dei positive effektane som estetisk kultur har på folkehelsa. Ho kan lett kjenne att nokre av effektane, til dømes som musikk framkallar i mange menneske. «Det er viktig at det i eit individualistisk og stressande samfunn, kan finnast oasar der ein kan lade opp batteria og slappe av på samstundes . Vi druknar i kunnskapsmengda i dag», seier ho. Om vi skal kunne klare all den informasjonsflyten vi utsetjast for i dag, treng vi å ha nokre oasar der vi blir utfordra på anna vis.
Ein mot-debattant i denne kultursekretærdebatten i kommunen, vil heller nytte pengane til ei årleg godtgjering til personar som kan driva på prosjektbasis. – Kva vil henda då? Mykje truleg vil det bli ei fragmentering av kulturen jamvel om det er fleire til å ta seg av dette. Det vil alltid vera nokon som er framfusne og får mest av kaka. Då er det betre å løne ein kultursekretær, denne vil kunne jamne resursane ut i breiare lag. Mot-debattanten meiner og at det må reknast med ein pott til formålet. Sjølvsagt må det vera ein pott og, men dei som såg på kommunestyremøtet fekk høyra Inger Hommefoss sin forelesing, om korleis ein kunne nytte segmentet av fond og instansar som ein fekk pengar av. Ho åleine har «hanka» inn over 1.000.000.- kroner til sitt lag. Eit slikt oversiktsbilete måtte kultursekretæren ha: Ei omfattande liste over instansar og fond som ho/han kunne formidla til dei einskilde lag og foreiningar, og hjelpa til med søknad.
Ein kultursjef/sekretær i kommunen ville kunne skapa eit skile mellom før og etter denne satsinga. Ein må berre nytta ein betre tilsettingsprosedyre enn før. Finna ein som har kultur som sitt felt. Vi har sett at biblioteksjefane som har tatt kulturoppgåva i fråværet av ein fast kultursjef, har gjort jobben betre enn nokon annan tidlegare kultursjef. Kan hende er det av di dei har eit større og varmare hjarte for kultur? Det er slike hjarte vi treng i kultursjef/sekretærstillinga.
Oskar T Brendalsmo
